در صنعت ساختمان و سازه، قوطیهای آهنی (پروفیلهای جعبهای) برای ستونها، درب و پنجره، اسکلت فلزی و سازههای سبک استفاده میشوند. برای اطمینان از کیفیت این مقاطع، مجموعهای از تستهای استاندارد روی آنها انجام میشود.
در ادامه مهمترین انواع تستها را بهصورت کامل و کاربردی توضیح میدهم:
۱. تستهای ابعادی (Dimensional Tests)
برای کنترل دقت تولید و یکنواختی قوطی:
مواردی که اندازهگیری میشوند:
- طول قوطی
- ضخامت ورق
- ابعاد مقطع (مثلاً ۴۰×۴۰، ۸۰×۴۰ و…)
- میزان تابیدگی (Twist)
- میزان قوس (Camber)
- زاویه گوشهها
هدف:
اطمینان از مطابقت با استانداردهای ISIRI 7336 یا EN 10219.
۲. تست ترکیب شیمیایی (Chemical Analysis)
برای بررسی کیفیت فولاد خام.
روشها:
- اسپکترومتری (OES)
- XRF
نتایج:
درصد کربن، منگنز، سیلیسیم، گوگرد، فسفر و عناصر آلیاژی.
۳. تستهای مکانیکی
این تستها مقاومت واقعی قوطی را مشخص میکنند.
الف) تست کشش (Tensile Test)
اندازهگیری:
- استحکام کششی نهایی (UTS)
- حد تسلیم (Yield Strength)
- درصد افزایش طول
ب) تست فشار (Compression Test)
برای کنترل مقاومت پروفیل تحت فشار و جلوگیری از کمانش.
ج) تست ضربه چاری (Charpy Impact Test)
برای سنجش چقرمگی و مقاومت در برابر ضربه، مخصوصاً در مناطق سردسیر.
د) تست سختی (Hardness Test)
با روشهای:
- برینل (HB)
- راکول (HRC یا HRB)
- ویکرز (HV)
۴. تست جوش و درز جوش
در قوطیهای درزدار، کیفیت جوش بسیار مهم است.
روشهای کنترل کیفیت جوش:
- التراسونیک (UT)
- رادیوگرافی (RT)
- ذرات مغناطیسی (MT)
- مایعات نافذ (PT)
- تست ماکرو و میکرو ساختار جوش
۵. تستهای غیرمخرب (NDT)
برای بررسی عیبهای داخلی و سطحی بدون آسیب:
- UT → ترکهای داخلی
- RT → حفرهها و ناپیوستگیها
- MT → عیوب سطحی در فولادهای مغناطیسی
- PT → نشتیهای سطحی
۶. تست پیچش و خمش (Torsion & Bending)
برای ارزیابی مقاومت در برابر بارهای پیچشی و خمشی.
بررسی:
- مقدار تغییر شکل مجاز
- برگشتپذیری (Elastic recovery)
- شکست یا ترک
۷. تست خوردگی
برای ارزیابی دوام در محیطهای مختلف.
روشها:
- تست نمکپاش (Salt Spray Test)
- چرخه رطوبت و گرما
مخصوصاً در پروفیلهای گالوانیزه مهم است.
۸. تست ضخامت پوشش
برای قوطیهای:
- گالوانیزه گرم
- رنگ پودری الکترواستاتیک
ابزار:
- دستگاه ضخامتسنج پوشش (Coating Thickness Gauge)
۹. تست صاف بودن لبه و گوشهها
بررسی لبهها برای جلوگیری از بریدگی و مشکلات نصب.
۱۰. تست وزن و چگالی
مطابقت وزن واقعی با وزن تئوری طبق جدول اشتال.
